×

महिलांचे मार्गदाते

Published On :    11 Apr 2021
साझा करें:

आधुनिक भारतामध्ये विषमतावादी, अन्यायकारी आणि अज्ञान आणि अंधविश्वासावर आधारलेल्या व्यवस्थेला नाकारून तथागत गौतम बुद्धांची सामाजिक व्यवस्था निर्माण करण्याचे काम महात्मा फुले यांनी केली.



आधुनिक भारतामध्ये विषमतावादी, अन्यायकारी आणि अज्ञान आणि अंधविश्वासावर आधारलेल्या व्यवस्थेला नाकारून तथागत गौतम बुद्धांची सामाजिक व्यवस्था निर्माण करण्याचे काम महात्मा फुले यांनी केली. आज आम्ही स्वतः ला सुशिक्षित आणि उच्च शिक्षीत समजणारे लोक महापुरूषांची चळवळ आणि त्यांचे विचार समजू शकलो नाही हिच मोठी शोकांतिका आहे. महापुरूषांना जातीत वाटून फक्त जयंतीच्या दिवशी दोन फुल चढवून वंदन करण्याचे नाटक करून महापुरुष समजत नसतात तर महापुरुष समजण्यासाठी आवश्यक असते चिकित्सक आणि संशोधक बुध्दी. चिकित्सेच्या माध्यमातून आपण सत्य परिस्थिती जाणून घेऊ शकतो आणि संशोधनाच्या माध्यमातून आपण ते आपण सिद्ध करू शकतो. परंतु शिक्षणाचा फक्त नोकरीसाठी वापर करून मोठ मोठ्या बंगल्यात राहून आलिशान गाडीत फिरणार्‍या लोकांना महापुरुषांची समतावादी व्यवस्था कळणार नाही, कारण आज पांढर्‍या पोशाखात फिरणार्‍या गुलामांची संख्या जास्त वाढलेली आहे. 


महात्मा फुले समजून घेताना आपल्याला व्यवस्था लक्षात घेणे महत्त्वाचे आहे परंतु आज प्रत्येकाला व्यवस्था समजते असे नाही. महात्मा फुले आधुनिक भारतातील सामाजिक समतेचे जनक कसे हे समजून घेण्याअगोदर सामाजिक व्यवस्था लक्षात घेणे गरजेचे आहे. भारतामध्ये विषमतावादी व्यवस्था निर्माण करून माणसाला माणसापासून दूर करून त्यांना अज्ञानामध्ये मध्ये ठेवून, त्यांचे सर्व हक्क अधिकार हिरावून घेऊन, मेंदुला गुलाम बनवून अशी व्यवस्था निर्माण केली की दिसायला माणूस होते पण त्यांच्या सोबतची वागणूक किंवा विचार बघितले तर पशु पेक्षाही हीन होते. सुरवातीला चार वर्णामध्ये लोकांची विभागणी करून विषमतावादी उतरंड तयार केली, नंतर वर्णाचे रुपांतर जातीत आणि पोटजातीत करून माणसाला माणसा जवळ येऊच दिले नाही. वर्णाच्या आणि जातीच्या उतरंडी मध्ये आहेत त्यांनी फक्त वरच्या वर्णातील लोकांची सेवा करायची. एवढेच काम होते. सेवा करणारा सेवक असतो, त्याला आपण नोकर म्हणतो, आणि त्यांने सांगितले तेवढेच काम करायचे आणि तसेच करायचे म्हणजे त्यांच्या मेंदुला गुलाम बनवून माणसाचा पशुसारखा वापर करून वरच्या वर्णातील लोक स्वतः ची पोळी भाजून घेऊन, बाकीच्या लोकांना गुलामांची वागणूक देत. चार वर्णाचे काम ठरलेले होते एका वर्णातुन दुसर्‍या वर्णात प्रवेश करण्याची कोणतीही सुविधा नसे. जन्मानुसार वर्ण ठरवला जाई. 


वर्ण व्यवस्थेनुसार  सगळ्यात खालचा वर्ण म्हणजे शुद्र. शुद्रांनी फक्त सेवा करायची, हक्क  अधिकार मागायचे नाही, संपती कमवायची नाही, शिक्षण घ्यायचे नाही, आपले मत मांडायचे नाही अशा प्रकारची व्यवस्था होती. शुद्रातील कितीही विद्वान आणि हुशार व्यक्ती असला तरी त्याचे कौशल्य दाखवायचे नाही, शुद्रामधील कितीही विद्वान असला तरी तो सेवक, आणि चाकरच, त्याच्या बुद्धीमत्तेला कुठेही वाव व चालना मिळणार नाही अशी व्यवस्था होती. थोडक्यात शुद्रामध्ये कीतीही विद्वान असला तरी त्याला दास म्हणून रहावे लागे. ही परिस्थिती होती आज मोठ मोठ्या मिशा वाढवून स्वतः ला मर्द समजणार्‍या माणसांची. महिलांची काय अवस्था असेल. याची आजच्या महिला कल्पना ही करू शकत नाहीत. कारण सकाळी उठल्या बरोबर नाईटी घालून फिरायला जाणे, सजून धजून मार्केट मध्ये जाणे, मनात येईल तसे वागणे, मनात येईल तेथे जाणे, प्रत्येक ठिकाणी महिलांना सन्मान मिळणे हे परिवर्तन एका एकी झाले नाही तर यामागे खुप मोठा संघर्ष, त्याग आणि बलिदान आहे.
गाईला भाकर, मुंगिला साखर होती
जगत जननी, व्यवस्थेची चाकर होती


ज्या स्त्रीमुळे आपण जन्माला येतो, लहानाचे मोठे होतो, स्वतः ला स्वतः बद्दल गर्व वाटतो पण ज्या स्त्रिच्या पोटी जन्म घेतो तीच स्त्री पशुपेक्षा जास्त गुलामीत होती. दाराची चौकट ओलांडण्याचा अधिकार नव्हता, शिक्षण घेण्याचा अधिकार नव्हता, वर बघण्याचा सुद्धा अधिकार या व्यवस्थेने हिरावून घेतला होता. महिलेला फक्त उपभोगाची वस्तू आणि नवीन जीव जन्माला घालण्याचे यंत्र समजून वापर होत होता. बाकी महिलांच्या मनाचा कोणताच विचार या व्यवस्थेने केला नव्हता. महिलांविषयी आजही एवढी नकारात्मक आणि दुय्यम भावना मनात आहे की उच्च शिक्षित घरामध्ये सुद्धां महिलेनं पुरुषांच्या अगोदर जेवण जरी केले तरी तिला दुषणे लावले जातात. या व्यवस्थेने तर महिलांना ताजे खाणे सुद्धां नाकारले होते. पुरूषांनी जेवल्यानंतर राहीलेले अन्न खाण्याची आजही काही घरात परंपरा आहे. विषमतावादी व्यवस्थेने मेंदूला एवढे गुलाम बनवून ठेवले होते की माणूस दुसरा विचारच करत नव्हता. प्रगतीचे, देशाचे आणि परविवर्तनाचे विचार तर कोसो दुर होते.


महात्मा ज्योतीराव फुले नावाचा महामानव जन्माला आला आणि अंधारलेल्या आणि अज्ञानलेल्या देशाला खर्‍या अर्थाने शिक्षणाचा आणि विज्ञानाचा प्रकाश मिळण्याची सुविधा निर्माण झाली. वर्षानुवर्षे चालत आलेले विषमतावादी आणि एकमेकांना कमी लेखुन विशिष्ट वर्गाचे हीत साधणारी व्यवस्था महात्मा फुले यांनी नाकारली. देशामध्ये परिवर्तन करून मानसिक गुलामी तोडायची असेल तर शिक्षणा शिवाय पर्याय नाही हे महात्मा फुले यांना माहिती होते म्हणून त्यांनी महिलांना शिक्षण देण्याचे ठरवले. महिलांना वर बघण्याचा अधिकार नसताना शिक्षण देणे म्हणजे धर्माच्या विरोधात काम आहे हे धर्माच्या ठेकेदारांना माहिती होते. म्हणून धर्माच्या ठेकेदारांनी महात्मा फुले अर्थात जोतिराव फुले धर्म बुडवायला निघाला असे लोकांना भावनिक करून महिलांचे शिक्षण रोखण्यासाठी खूप प्रयत्न केले. महात्मा फुलेंनी स्वतः चे घर, संपती सोडून दिले, परंतु स्त्री शिक्षणापासून मागे नाही सरले. शिक्षण विरोधकांचा आणि व्यवस्थेच्या ठेकेदारांचा रोष ओढावून महिलांना सुशिक्षित करून व्यवस्था परिवर्तन करण्याचा निश्चय महात्मा फुले यांनी केला. महिलांना शिक्षण मिळू नये म्हणून अनेक लोकांनी विरोध केला, परंतु महात्मा फुले आपले काम सोडले नाही. महिला शिकल्या म्हणजे लिहता वाचता येते, सत्य आणि असत्य यामधला फरक करतो, अज्ञान आणि विज्ञान कळते, अंधश्रद्धा बाजुला करून विज्ञानवादाची पेरणी केली जाते, आणि एका संघटित देशीची बांधणी करून महिलांचा सर्वागीण विकास होतो. म्हणून विरोधाला न जुमानता शाळा सुरू केली. शिक्षणाच्या माध्यमातून विज्ञानवादाची रूजवण करून वैचारिक तेचे पिक घेऊन सामाजिक समतेचे परिवर्तन करणे हाच उद्देश होता. परंतु आज महात्मा फुलेंच्या त्याग बलिदानाने शिकलेल्या महिला पुन्हा पोथी पुराण वाचून स्वतः ला गुलाम बनवत आहेत ही शोकांतिका आहे.


सामाजिक समस्येची जाणीव महात्मा फुले यांना होती म्हणून त्यांनी प्रत्येक सामाजिक समस्येवर उपाय शोधण्याचे काम करून सामाजिक समता प्रस्थापित केली, जस आजही आंतरजातीय विवाहाला सामाजिक मान्यता नाही. परंतु महात्मा फुले यांनी आतंरजातीय विवाह करून व्यवस्थेच्या ठेकेदारांचे कंबरडे मोडले. विधवा पुर्विवाह, विधवा माता संगोपन, बालगृह अशा बाबी लक्षात घेऊन समाजातील समस्येवर उपाय शोधण्याचे काम महात्मा फुले यांनी केले. विधवा मातांना जिवनदान देऊन त्यांची प्रसुती स्वतः च्या घरी करून भावाची भुमिका बजावून समाजामध्ये परिवर्तनाची लाट निर्माण केली, सार्वजनिक सत्य धर्माच्या माध्यमातून अंधविश्वास बाजूला सारून विज्ञान वाद पसरविण्याचे काम केले. विधवेला जगता येणार नाही, समाजात तिला मानसन्मान मिळणार नाही अशी व्यवस्था होती, परंतु महात्मा जोतीराव फुले यांच्या त्यागातून महिलांच्या उन्नतीचा मार्ग मोकळा झाला. गुलाम अवस्थेतील महिला मानवी अवस्थेत येऊ लागल्या. स्वतः च्या हक्क अधिकार कमीत कमी स्वतः च्या अस्तीत्वा विषयी जागृत झाल्या, महीलांना सुद्धां स्वतःचे अस्तित्व आहे याची जाणीव महात्मा फुले निर्माण करून दिली आणि महिलांना स्वाभीमानी बनवले. 


देशहितासाठी सक्षम व्यवस्था निर्माण करून त्यात महिलांना सन्मानाचे स्थान महात्मा फुले यांनी  निर्माण करून दिले. वर्ण व्यवस्थेनुसार चार वर्णाची दखल धर्म मार्तंडांनी घेतली परंतु अजून एक समुह येथे राहत होता त्यांची दखल येथील विषमतावादी व्यवस्थेने घेतलीच नाही. तो समुह म्हणजे अतिशुद्र होय. ज्याला अस्पृश्य म्हणून हिणवले गेले, गावात येण्यापासून आडवले गेले, पाणी पिण्या पासून रोखले गेले, अशा लोकांना सामाजिक बळ देऊन स्वतःच्या घरातील पाणी पिण्यासाठी खुले करून देऊन सामाजिक परिवर्तनच केले. मानव हा एकच आहे समान आहे. माणसाची विभागणी करून स्वतःची झोळी भरणारा दुष्ट आहे अशी शिकवण देऊन माणसाला माणूस म्हणून वागणूक देणारा, महिलांचा खंबीर पाठीराखा भाऊ म्हणून उभा राहणारा, शैक्षणिक क्रांती करून व्यवस्थेला हादरून सोडणारा, कोणत्याही भेदाचा स्विकार न करता समतेची पेरणी करणारा या देशाचा खरा राष्ट्रपिता महात्मा जोतीराव फुले हे खर्‍या अर्थाने आधुनिक भारताच्या सामाजिक समतेचे जनक आहेत.

विनोद पंजाबराव सदावर्ते
 ९१३०९७९३००

संपर्क करा

आपल्याकडे असलेली महत्वाची महािती, लेख, ऑडियो, व्हिडीयो तसेच काही सुचना आपण आम्हाला खालील ई-मेल वर पाठवू शकतां.:

email : news@mulniwasinayak.com

MN News On Facebook

लोक​प्रिय
मराठा आरक्षण, न्यायालयाची भूमिका आणि षड्यंत्र-भाग-१
मराठा आरक्षण, न्यायालयाची भूमिका आणि षड्यंत्र भाग-२
प्रधानमंत्री नरेंद्र मोदी केवळ ‘मन की बात’ करतात, ‘काम क
कोरोना काळातही आदिवासी बांधव दुर्लक्षितच, खावटी योजना क
राज्यभर मराठा समाजाचे मोर्चे निघणार
सर्वोत्कृष्ठ विद्यापीठांच्या जागतिक क्रमवारीत पहिल्य
गुजरात मॉडेलचा बुरखा टराटरा फाटला; वृत्तपत्रे भरली शोकस
२०२० मध्ये जगभरात उपासमारीशी झगडणार्‍या १५.५ कोटींपैकी
केंद्रातील भाजपा सरकाने आधी अधिकार घेतले, आता हात झटकताय
सचिन वाझेच्या न्यायालयीन कोठडीत वाढ
कोरोनामुळे अर्थव्यवस्थेचे मोडले कंबरडे
कोरोना परिस्थिती कशी हाताळू नये हे भाजपा सरकारने जगाला द
राष्ट्रपती, प्रधानमंत्र्यांनी मराठा आरक्षण मिळवून द्या
मराठा आरक्षणासाठी पुन्हा कोर्टात जाणार
आरक्षण रद्द झाल्यानंतर मराठा समाज आक्रमक
इमेज बिल्डींगसाठी ३०० सचिव दर्जाच्या अधिकार्‍यांना जुं
मराठा आरक्षणाबाबत आज अंतिम निकालाची शक्यता
कोरोना काळात भरपूर कमावलंत, फी वाढवू नका
सर्वोच्च न्यायालयाकडून मराठा आरक्षण रद्द
इंधन दर वाढ कायम; पेट्रोल १९ तर डिझेल २१ पैशांची वाढ
COPYRIGHT

All content © Mulniwasi, unless otherwise noted or attributed.


ABOUT US

It is clear from that the lack of representation given to our collective voices over so many issues and not least the failure to uphold the Constitution - that we're facing a crisis not only of leadership, but within the entire system. We have started our “Mulnivasi Nayak“ on web page to expose the exploitation and injustice wherever occurring by the brahminical forces & awaken the downtrodden voiceless & helpless community.

Our Mission

Media is playing important role in democracy. To form an opinion is the primary work in any democracy. Brahmins and Banias have controlled the fourth pillar of the democracy, by which democracy is in danger. We have the mission to save the democracy & to make it well advanced in common masses.

© 2018 Real Voice Media. All Rights Resereved
 e - Newspaper